Dla mediów

Dla mediów

Profilaktyka: była, jest i będzie nielimitowana

14.04.2026

• Badania profilaktyczne to polisa na życie.
• Pozwalają na wczesne wykrycie chorób a tym samym zwiększają szansę na skuteczne leczenie.
• Programy profilaktyczne są nielimitowane, to oznacza, że Narodowy Fundusz Zdrowia płaci za każde badanie, niezależnie od ilości.
• W 2025 roku wartość świadczeń w programie profilaktyki raka piersi, raka szyjki macicy i raka jelita grubego, a także w programie Moje Zdrowie w regionie przekroczyła 65 milionów złotych.

–„Profilaktyka to nie koszt to inwestycja. Dlatego badania profilaktyczne są nielimitowane. Chodzi o to by każdy pacjent mógł z nich skorzystać bez barier i w odpowiednim czasie. W ubiegłym roku Oddział przeznaczył ponad 65 milionów złotych na świadczenia profilaktyczne” – informuje Marta Pietrasiak dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Kielcach.

Ile osób skorzystało z diagnostyki ?

W ubiegłym roku , dzięki badaniom w profilaktyce onkologicznej w regionie przebadano ponad 61 tysięcy osób (kolonoskopia, mammografia, cytologia/test HPV HR). Wartość świadczeń przekroczyła 10 milionów złotych. Z kolei w programie Moje Zdrowie przebadano 48,5 tysiąca mieszkańców. Narodowy Fundusz Zdrowia sfinansował świadczenia z tego programu na kwotę ponad 55 milionów złotych.

Dlaczego badania profilaktyczne to polisa na życie?

Im wcześniej wykryta choroba tym większe szanse na wyleczenie. Specjaliści podkreślają rolę i znaczenie badań profilaktycznych. Dzięki kolonoskopii i testowi HPV HR można wyprzedzić raka i w ten sposób uniknąć obciążającej terapii.

–„Żyję dzięki badaniom profilaktycznym. O nowotworze dowiedziałam się podczas kontrolnej mammografii. Nie miałam żadnych objawów choroby. Te badania mnie uratowały”- podkreśla Adela Chojnacka, prezes Świętokrzyskiego Klubu „Amazonki”.

Gdzie i jak można skorzystać z badań profilaktycznych?

By skorzystać z badań w programach profilaktycznych nie trzeba mieć skierowania. Przesiewową kolonoskopię i mammografię  można wykonać w 7 miejscach w regionie. Cały czas po regionie kursuje mobilna pracownia mammograficzna. W kwietniu gabinet na kółkach będzie miał 54 postoje. Z badań w programie profilaktyki raka szyjki macicy można skorzystać w ponad 120 placówkach. Dokładne adresy i numery telefonów są dostępne na stronie internetowej NFZ Kielce.

Co zatem się zmienia w sposobie rozliczeń?

Od drugiego kwartału 2026 r. zmienił się sposób płatności za świadczenia diagnostyczne ambulatoryjne, które wykraczają poza umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Zmiana dotyczy rozliczenia nadwykonań. Umowy są i będą finansowane na bieżąco w pełnej wysokości.

Chodzi o:

• tomografię komputerową
• rezonans magnetyczny
• gastroskopię
• kolonoskopię.

Zmiana zakłada utrzymanie nielimitowanego rozliczania ww. świadczeń z tym, że każde świadczenie diagnostyczne, wykonane ponad wartość umowy, NFZ będzie finansował stawką korygującą (degresywną). Ponadto płatność za świadczenia wykonane ponad wartość umowy będą realizowane po zakończeniu roku.

Zmiany są konieczne

Wydatki na ochronę zdrowia rosną dynamicznie, wpływa na nie m. in. ustawa podwyżkowa w publicznej ochronie zdrowia, która gwarantuje coroczny wzrost wynagrodzeń personelu medycznego. W efekcie obciąża to bezpośrednio budżet Funduszu.

W 2026 r. skumulowany rok do roku koszt rekomendacji AOTMIT, które opisują, jak będzie finansowany m. in. wzrost wynagrodzeń w danym roku, wyniesie ponad 70 mld zł, czyli ponad 1/3 wszystkich środków, które ma w tym roku NFZ.

Co w takim razie z pacjentami onkologicznymi?

Diagnostyka dla pacjentów onkologicznych z kartą DiLO (Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego) jest priorytetem Funduszu. Świadczenia są rozliczane w ramach pakietu onkologicznego, czyli z innej części budżetu NFZ, niż poddana zmianom diagnostyka ambulatoryjna.

W 2025 roku w regionie wydano niemal 11 tysięcy kart DiLO. Zaproponowane zmiany pomogą włączyć do szybkiej ścieżki onkologicznej kolejnych pacjentów i sprawią, że najbardziej potrzebujący dostaną pomoc w pierwszej kolejności.